تشخیص تفاوت برنج ایرانی و خارجی؛ یکبار برای همیشه!

برنج، به عنوان قوت اصلی بسیاری از خانواده‌های ایرانی، همواره جایگاه ویژه‌ای در سفره‌های ایرانی داشته است. این دانه‌های سفید و معطر که با بخار گرم خود روح تازه‌ای به غذاهای سنتی و محلی می‌بخشند، از دیرباز نشان دهنده فرهنگ غنی و متنوع غذایی ایران زمین بوده‌اند. از شمال ایران با آن مزارع سرسبز و خوش‌آب و هوا گرفته تا دیگر مناطق، برنج همواره به عنوان نمادی از اصالت و هویت غذایی ایرانیان شناخته شده است.

با گسترش تجارت جهانی و ورود انواع برنج‌های خارجی به بازار، مصرف‌کنندگان اغلب با سردرگمی در انتخاب بین انواع داخلی و خارجی مواجه می‌شوند. این موضوع باعث شده تا مصرف‌کنندگان به دنبال راهکارهایی برای تشخیص کیفیت و اصالت برنج‌های موجود در بازار باشند. قیمت بالای برنج ایرانی در مقایسه با انواع خارجی آن نیز بر اهمیت این تشخیص افزوده و مردم را مشتاق کرده تا با آگاهی بیشتری به خرید این محصول استراتژیک بپردازند.

امروزه با توجه به تنوع گسترده در عرضه برنج، از انواع هندی و پاکستانی گرفته تا تایلندی و آمریکایی، داشتن اطلاعاتی دقیق و کاربردی برای تشخیص تفاوت‌های اساسی بین برنج ایرانی و خارجی امری ضروری به نظر می‌رسد. این دانش نه تنها به مصرف‌کنندگان کمک می‌کند تا انتخابی آگاهانه داشته باشند، بلکه به آن‌ها اطمینان می‌دهد که محصولی متناسب با ذائقه، فرهنگ غذایی و البته بودجه خود تهیه می‌کنند. شناخت این تفاوت‌ها می‌تواند تضمینی برای رضایت خاطر و ارزش خرید باشد.

چه نوع برنج هایی در بازار ایران وجود دارند؟

برنج‌های طارم

برنج طارم یکی از محبوب‌ترین و پرطرفدارترین انواع برنج ایرانی است که در دشت‌های حاصلخیز استان‌های شمالی کشور به ویژه گیلان و مازندران کشت می‌شود. این نوع برنج به دلیل عطر و بوی بی‌نظیر، طعم دلپذیر و کیفیت بالای پخت، از قدیم‌الایام جایگاه ویژه‌ای در سفره‌های ایرانی داشته است. برنج طارم دارای دانه‌های متوسط و کشیده است که پس از پخت، رنگی سفید مایل به کرمی پیدا می‌کند و بافتی نرم و لطیف دارد. از انواع مختلف طارم می‌توان به طارم محلی، طارم هاشمی، طارم دم‌سیاه و طارم سنگی (سرد) اشاره کرد که هر کدام ویژگی‌های خاص خود را دارند.

طارم محلی که بومی مناطق شمالی ایران است، به دلیل عطر فوق‌العاده و کیفیت پخت بالا، از محبوبیت ویژه‌ای برخوردار است و معمولاً قیمت بالاتری نسبت به سایر انواع طارم دارد. طارم هاشمی که به افتخار مرحوم هاشمی، کشاورزی که این رقم را اصلاح کرد، نام‌گذاری شده است، از پرطرفدارترین برنج‌های ایرانی محسوب می‌شود و به دلیل مقاومت نسبی در برابر آفات و بیماری‌ها، کشت گسترده‌ای در شمال کشور دارد. طارم دم‌سیاه که به دلیل وجود رگه‌های تیره در انتهای دانه‌های آن به این نام معروف شده، از کیفیت و عطر فوق‌العاده‌ای برخوردار است و به عنوان یکی از اصیل‌ترین انواع برنج ایرانی شناخته می‌شود.

برنج‌های صدری

برنج صدری یکی دیگر از گروه‌های اصلی برنج ایرانی است که به دلیل اندازه بزرگتر دانه‌ها نسبت به طارم و همچنین دانه‌های کشیده‌تر، شناخته می‌شود. این نوع برنج پس از پخت، دانه‌هایی بلند و کشیده دارد و به اصطلاح محلی “قد می‌کشد” که همین ویژگی باعث محبوبیت آن در میان مصرف‌کنندگان شده است. برنج صدری اگرچه عطر و بوی کمتری نسبت به برنج طارم دارد، اما به دلیل بافت و قوام مناسب پس از پخت، برای تهیه انواع غذاهای ایرانی مانند پلوها، تهچین و کته مناسب است. از مهمترین ارقام برنج صدری می‌توان به علی کاظمی، صدری هندی و شیرودی اشاره کرد.

علی کاظمی که یکی از معروف‌ترین انواع برنج صدری است، به دلیل دانه‌های بلند و کشیده، ظاهر زیبایی پس از پخت دارد و در میان رستوران‌داران از محبوبیت بالایی برخوردار است. صدری هندی که از تلاقی ارقام ایرانی و هندی به دست آمده، ترکیبی از ویژگی‌های برنج ایرانی و خارجی را داراست و به دلیل عملکرد بالا در تولید، در برخی مناطق شمال کشور کشت می‌شود. شیرودی نیز از ارقام اصلاح شده برنج صدری است که مقاومت خوبی در برابر آفات و بیماری‌ها دارد و به دلیل ویژگی‌های مطلوب از نظر کشاورزی، در سال‌های اخیر کشت آن گسترش یافته است.

برنج‌های پرمحصول

برنج‌های پرمحصول گروهی از ارقام برنج ایرانی هستند که با هدف افزایش تولید و بهره‌وری در واحد سطح، توسط پژوهشگران داخلی اصلاح و معرفی شده‌اند. این گروه از برنج‌ها اگرچه از نظر عطر، طعم و کیفیت پخت در سطح برنج‌های طارم و صدری نیستند، اما به دلیل عملکرد بالا، مقاومت بیشتر در برابر تنش‌های محیطی و آفات، و همچنین دوره رشد کوتاه‌تر، مورد توجه کشاورزان قرار گرفته‌اند. از مهمترین ارقام برنج پرمحصول می‌توان به ندا، شفق، خزر، فجر و نعمت اشاره کرد که هر کدام ویژگی‌های منحصر به فردی دارند و در مناطق مختلف شمال کشور کشت می‌شوند.

برنج ندا که نام آن مخفف “نداشتن دانه آردی” است، از ارقام پرمحصول با کیفیت نسبتاً خوب محسوب می‌شود و در مقایسه با سایر ارقام پرمحصول، از بازارپسندی بهتری برخوردار است. برنج خزر نیز از ارقام پرمحصول است که به دلیل دوره رشد کوتاه‌تر، امکان کشت دوم را برای کشاورزان فراهم می‌کند و در برخی مناطق شمال کشور طرفداران خاص خود را دارد. برنج فجر نیز از جمله ارقام پرمحصول با کیفیت پخت نسبتاً خوب است که در سال‌های اخیر، کشت آن در مناطق شمالی کشور افزایش یافته است. اگرچه این نوع برنج‌ها قیمت پایین‌تری نسبت به برنج‌های طارم و صدری دارند، اما برای بسیاری از مصرف‌کنندگان، گزینه‌ای مقرون به صرفه محسوب می‌شوند.

برنج‌های گرد (محلی جنوب و مرکز)

برنج‌های گرد یا کوتاه که عمدتاً در مناطق مرکزی و جنوبی ایران کشت می‌شوند، دارای دانه‌های کوتاه و پهن هستند و پس از پخت، نشاسته بیشتری آزاد می‌کنند که باعث چسبندگی بیشتر آن‌ها می‌شود. این ویژگی اگرچه در فرهنگ غذایی شمال کشور چندان مطلوب نیست، اما در مناطق مرکزی و جنوبی ایران، این نوع برنج برای تهیه غذاهای محلی مانند “دمی” و “کته” بسیار مناسب است. از معروف‌ترین برنج‌های گرد ایرانی می‌توان به برنج عنبربو خوزستان، برنج چمپا، برنج لنجان اصفهان و برنج کامفیروز فارس اشاره کرد که هر کدام طرفداران خاص خود را در مناطق مربوطه دارند.

برنج عنبربو که در استان خوزستان کشت می‌شود، به دلیل عطر و بوی خاص خود که شبیه به عنبر است، به این نام شهرت یافته و در میان مردم جنوب کشور محبوبیت خاصی دارد. برنج چمپا نیز از دیگر ارقام کشت شده در خوزستان است که دانه‌های کوتاه و گرد دارد و برای تهیه غذاهای محلی این منطقه مناسب است. برنج لنجان که در منطقه لنجان اصفهان کشت می‌شود، از قدیمی‌ترین ارقام برنج ایرانی است که علیرغم چسبندگی نسبی، طعم و عطر خاصی دارد و در میان اصفهانی‌ها از محبوبیت ویژه‌ای برخوردار است. برنج کامفیروز که در منطقه کامفیروز استان فارس تولید می‌شود، یکی دیگر از برنج‌های گرد ایرانی است که به دلیل سازگاری با اقلیم خشک و کم‌آب مرکز ایران، از اهمیت اقتصادی خاصی برای کشاورزان این منطقه برخوردار است.

برنج‌های وارداتی (خارجی)

برنج‌های خارجی وارداتی بخش قابل توجهی از بازار برنج ایران را به خود اختصاص داده‌اند و به دلیل قیمت پایین‌تر نسبت به انواع ایرانی، مشتریان خاص خود را دارند. از مهمترین کشورهای صادرکننده برنج به ایران می‌توان به هند، پاکستان، تایلند، آرژانتین، اروگوئه، آمریکا و بعضاً ژاپن اشاره کرد که هر کدام انواع مختلفی از برنج با ویژگی‌های متفاوت را به بازار ایران عرضه می‌کنند. برنج‌های هندی که بیشترین سهم واردات را به خود اختصاص داده‌اند، عمدتاً از نوع باسماتی هستند که دانه‌های بسیار بلند و کشیده دارند و پس از پخت، به میزان قابل توجهی قد می‌کشند. این نوع برنج اگرچه عطر و طعم متفاوتی نسبت به برنج ایرانی دارد، اما به دلیل ظاهر زیبا پس از پخت و مقرون به صرفه بودن، طرفداران زیادی پیدا کرده است.

برنج‌های پاکستانی که عمدتاً از نوع سوپر باسماتی هستند، شباهت زیادی به برنج‌های هندی دارند و در بازار ایران معمولاً به عنوان برنج درجه دو خارجی شناخته می‌شوند. برنج‌های تایلندی که به “برنج سفید” یا “هومالی” معروف هستند، دانه‌های متوسط و شفاف دارند و به دلیل قیمت مناسب و ظاهر خوب پس از پخت، در سال‌های اخیر واردات آن‌ها افزایش یافته است. برنج‌های آمریکایی، آرژانتینی و اروگوئه‌ای نیز از دیگر انواع برنج‌های وارداتی هستند که اغلب به دلیل شباهت ظاهری با برنج‌های ایرانی، توسط برخی سودجویان با برنج‌های داخلی مخلوط شده و به عنوان برنج ایرانی در بازار به فروش می‌رسند. این مسئله ضرورت آشنایی مصرف‌کنندگان با ویژگی‌های برنج‌های اصیل ایرانی و توانایی تشخیص آن‌ها از انواع خارجی را دوچندان می‌کند.

برنج‌های ترکیبی (مخلوط)

برنج‌های ترکیبی یا مخلوط که متأسفانه در سال‌های اخیر در بازار برنج ایران رواج یافته‌اند، حاصل مخلوط کردن برنج‌های ایرانی با انواع خارجی هستند که معمولاً با هدف سودجویی و فروش برنج خارجی با قیمت برنج ایرانی انجام می‌شود. این نوع برنج‌ها معمولاً از ترکیب برنج‌های ایرانی با انواع خارجی مشابه از نظر ظاهری، مانند برنج‌های آمریکایی، آرژانتینی یا حتی تایلندی با کیفیت بالا تهیه می‌شوند. متأسفانه تشخیص این برنج‌های ترکیبی برای مصرف‌کنندگان عادی بسیار دشوار است، زیرا ظاهر و حتی گاهی بوی آن‌ها شباهت زیادی به برنج‌های اصیل ایرانی دارد. این مسئله باعث شده است که بسیاری از مصرف‌کنندگان ناخواسته برنج‌های ترکیبی را با قیمت برنج ایرانی اصیل خریداری کنند.

برای تشخیص برنج‌های ترکیبی، باید به ناهمگونی دانه‌ها از نظر شکل، اندازه و حتی رنگ توجه کرد. در یک برنج ترکیبی، معمولاً پس از پخت، برخی دانه‌ها بیشتر از دیگر دانه‌ها قد می‌کشند که این مسئله نشان‌دهنده وجود برنج خارجی در آن است. همچنین، عطر و بوی برنج‌های ترکیبی معمولاً از برنج‌های اصیل ایرانی ضعیف‌تر است. مهم‌ترین راه برای اجتناب از خرید برنج‌های ترکیبی، خرید از فروشندگان معتبر و مطمئن و توجه به نشان‌های استاندارد و کد رهگیری است. برخی از فروشندگان شناخته شده برنج ایرانی، محصولات خود را با برچسب‌های مخصوص و کد رهگیری عرضه می‌کنند که این مسئله تا حد زیادی می‌تواند اطمینان مصرف‌کننده را از اصالت برنج افزایش دهد. همچنین، آگاهی از قیمت واقعی برنج‌های اصیل ایرانی و پرهیز از خرید برنج‌هایی که با قیمتی بسیار پایین‌تر از قیمت بازار به عنوان برنج ایرانی عرضه می‌شوند، می‌تواند در جلوگیری از خرید برنج‌های ترکیبی مؤثر باشد.

راه‌های تشخیص فرق بین برنج ایرانی و خارجی

۱. تشخیص از طریق عطر و بو

عطر و بوی برنج یکی از مهم‌ترین و قابل اعتمادترین راه‌های تشخیص برنج ایرانی از خارجی است. برنج ایرانی دارای رایحه‌ای طبیعی، دلپذیر و قابل تشخیص می‌باشد که به محض نزدیک کردن دانه‌های آن به بینی، این عطر خاص قابل استشمام است. این رایحه خاص به دلیل روش کشت طبیعی و شرایط آب و هوایی منحصربفرد شمال ایران است که باعث می‌شود برنج ایرانی عطری بی‌نظیر داشته باشد. بسیاری از خریداران تنها با استشمام کردن دانه‌های برنج می‌توانند اصالت آن را تشخیص دهند.

در مقابل، برنج‌های خارجی به‌ویژه انواع هندی و پاکستانی معمولاً عطر ضعیف‌تری دارند و حتی در بسیاری موارد، تولیدکنندگان برای جبران این نقص، از اسانس‌ها و عطرهای مصنوعی استفاده می‌کنند. این اسانس‌های مصنوعی ممکن است در ابتدا فریبنده باشند، اما پس از گذشت مدتی یا با شستشوی برنج، این بوی مصنوعی از بین می‌رود و تفاوت کیفیت آشکار می‌شود. برای آزمایش عطر برنج، مقداری از آن را در دست خود بگیرید، کمی گرم کنید و سپس بو کنید تا عطر واقعی آن آزاد شود.

۲. تشخیص از طریق ظاهر و اندازه دانه‌ها

شکل و اندازه دانه‌های برنج یکی دیگر از راه‌های آسان برای تشخیص برنج ایرانی از انواع خارجی است. برنج‌های ایرانی معمولاً دارای دانه‌های کوتاه‌تر و پرحجم‌تری هستند که در نگاه اول قابل تشخیص می‌باشند. همچنین، دانه‌های برنج ایرانی از نظر اندازه تقریباً یکسان و یکنواخت هستند که نشان‌دهنده کیفیت بالای فرآوری آن است. این یکدستی در اندازه دانه‌ها باعث می‌شود که پس از پخت نیز برنج ظاهر زیبا و متعادلی داشته باشد.

از سوی دیگر، برنج‌های خارجی به‌ویژه انواع باسماتی دارای دانه‌های بلندتر و باریک‌تری هستند. این دانه‌های بلند پس از پخت، به‌طور قابل توجهی قد می‌کشند و ظاهری کشیده به غذا می‌دهند. به همین دلیل است که بسیاری از رستوران‌ها ترجیح می‌دهند از برنج‌های خارجی استفاده کنند، زیرا پس از پخت ظاهر جذاب‌تری دارند و به‌اصطلاح “دانه دانه” می‌شوند. تفاوت در اندازه دانه‌ها یکی از اولین نشانه‌هایی است که می‌توانید برای تشخیص برنج ایرانی از خارجی به آن توجه کنید.

۳. تشخیص از طریق رنگ و شفافیت

رنگ و شفافیت دانه‌های برنج از نشانه‌های بارز تفاوت بین برنج ایرانی و خارجی است. برنج ایرانی با کیفیت دارای رنگ سفید مایل به کرمی روشن و شفاف است که در نور درخشندگی خاصی دارد. این رنگ طبیعی نشان‌دهنده فرآوری مناسب و عدم استفاده از مواد شیمیایی بی‌رویه در فرآیند تولید آن است. همچنین، دانه‌های برنج ایرانی اصیل معمولاً دارای سطحی صاف و براق هستند که این ویژگی پس از پخت نیز حفظ می‌شود.

در مقابل، برنج‌های خارجی که در بازار ایران عرضه می‌شوند، معمولاً رنگ تیره‌تر و کدرتری دارند. این تفاوت رنگ می‌تواند به دلیل تفاوت در روش‌های فرآوری، شرایط آب و هوایی محل کشت و یا استفاده از مواد شیمیایی برای حفظ ظاهر برنج باشد. در برخی موارد، برنج‌های خارجی ممکن است دارای رگه‌های تیره یا نقاط سیاه باشند که نشان‌دهنده کیفیت پایین‌تر آن‌هاست. برای تشخیص بهتر، می‌توانید مقداری برنج را در یک ظرف سفید بریزید و زیر نور طبیعی بررسی کنید تا تفاوت رنگ و شفافیت آن را بهتر مشاهده کنید.

۴. تشخیص از طریق کیفیت و ماندگاری

کیفیت و ماندگاری برنج یکی دیگر از راه‌های تشخیص برنج ایرانی از خارجی است. برنج ایرانی به دلیل استفاده کمتر از مواد شیمیایی و آفت‌کش‌ها، از ارزش غذایی بالاتری برخوردار است، اما در عین حال نسبت به برنج‌های خارجی زودتر دچار آفت می‌شود. این مسئله نشان‌دهنده طبیعی‌تر بودن برنج ایرانی است. برای تشخیص این ویژگی، می‌توانید به تاریخ تولید و شرایط نگهداری برنج توجه کنید، زیرا برنج‌های ایرانی معمولاً نیاز به شرایط نگهداری دقیق‌تری دارند.

از سوی دیگر، برنج‌های خارجی به دلیل استفاده از مواد نگهدارنده و سموم در فرآیند کشت و تولید، در برابر شرایط محیطی و آفت‌ها مقاومت بیشتری دارند و در مدت‌زمان طولانی‌تری قابل نگهداری هستند. این مواد نگهدارنده اگرچه باعث افزایش ماندگاری برنج می‌شوند، اما می‌توانند تأثیرات منفی بر سلامتی مصرف‌کنندگان داشته باشند. براساس تجربه، برنج‌های خارجی حتی پس از گذشت مدت‌زمان طولانی کمتر دچار آفت شپشک می‌شوند، در حالی که برنج‌های ایرانی به دلیل طبیعی بودن، مستعد آفت‌زدگی هستند و باید در شرایط مناسب‌تری نگهداری شوند.

۵. تشخیص از طریق نحوه پخت و زمان طبخ

روش پخت و زمان مورد نیاز برای طبخ برنج یکی از راه‌های عملی تشخیص برنج ایرانی از خارجی است. برنج‌های خارجی به‌ویژه انواع هندی و پاکستانی معمولاً زمان پخت کوتاه‌تری دارند و نسبتاً آسان‌تر پخته می‌شوند. این برنج‌ها پس از پخت به خوبی قد می‌کشند و حتی با کم‌ترین مهارت آشپزی هم می‌توان نتیجه قابل قبولی از پخت آن‌ها به دست آورد. به همین دلیل، بسیاری از افراد تازه‌کار ترجیح می‌دهند از برنج خارجی استفاده کنند، زیرا کمتر دچار شفته شدن می‌شود.

در مقابل، برنج ایرانی زمان طبخ طولانی‌تری نیاز دارد و پخت آن نیاز به مهارت و تجربه بیشتری دارد. برای پخت مناسب برنج ایرانی، باید به زمان خیساندن، میزان حرارت و نحوه دم کردن آن توجه ویژه‌ای داشت. البته نتیجه این دقت و زمان بیشتر، برنجی با بافت نرم، معطر و لذت‌بخش است که تجربه متفاوتی از صرف غذا را به همراه دارد. برای تشخیص بهتر، می‌توانید مقدار کمی از برنج را پخته و از نظر زمان لازم برای پخت و نتیجه نهایی مقایسه کنید. برنج ایرانی معمولاً برای کته پزی مناسب‌تر است، درحالی که برنج‌های خارجی معمولاً برای آبکش کردن مناسب‌ترند.

۶. تشخیص از طریق ارزش غذایی و فرآوری

میزان فرآوری و ارزش غذایی می‌تواند راهی دیگر برای تشخیص برنج ایرانی از خارجی باشد. برنج‌های ایرانی به دلیل فرآوری کمتر و طبیعی‌تر بودن، ارزش غذایی بیشتری دارند. در فرآیند تولید برنج ایرانی، معمولاً سعی می‌شود تا حد امکان از مواد شیمیایی کمتری استفاده شود و فرآیند سفیدسازی و پولیش کردن برنج با دقت بیشتری انجام شود تا ویتامین‌ها و مواد معدنی موجود در لایه‌های خارجی دانه برنج حفظ شوند.

در مقابل، برنج‌های خارجی به‌ویژه انواع هندی و پاکستانی معمولاً تحت فرآیندهای شیمیایی بیشتری قرار می‌گیرند. این فرآیندها شامل پولیش کردن شدید، سفیدسازی با مواد شیمیایی و استفاده از روش‌های مصنوعی برای افزایش جلا و درخشندگی برنج است. این فرآیندها اگرچه ظاهر برنج را بهبود می‌بخشند، اما منجر به از بین رفتن بخش قابل توجهی از ویتامین‌ها، مواد معدنی و فیبر موجود در برنج می‌شوند. به همین دلیل، برنج ایرانی که فرآوری کمتری دارد، به عنوان یک غذای سالم‌تر شناخته می‌شود و برای کسانی که به سلامتی خود اهمیت می‌دهند، گزینه مناسب‌تری است.

۷. تشخیص از طریق قیمت و ارزش خرید

قیمت و ارزش اقتصادی برنج یکی از شاخص‌های مهم در تشخیص برنج ایرانی از خارجی است. برنج‌های ایرانی به دلیل هزینه‌های بالای تولید، کمبود زمین‌های مناسب برای کشت برنج و همچنین کیفیت بالاتر، معمولاً قیمت بیشتری نسبت به برنج‌های خارجی دارند. این تفاوت قیمت گاهی می‌تواند بسیار قابل توجه باشد و همین مسئله باعث شده تا برخی از خانواده‌ها به سمت خرید برنج خارجی روی بیاورند. برای تشخیص از طریق قیمت، باید توجه داشت که اگر برنجی با برچسب ایرانی به قیمتی نزدیک به برنج خارجی عرضه می‌شود، احتمال تقلب و مخلوط کردن برنج‌ها وجود دارد. با این اوضاع اقتصادی که برنج ایرانی گران به خانواده‌ها فشار وارد می‌کند، تشخیص نوع برنج بسیار حائز اهمیت است.

با این حال، ارزش واقعی خرید تنها به قیمت اولیه محدود نمی‌شود. برنج ایرانی به دلیل عطر، طعم و کیفیت بالاتر، رضایت بیشتری برای مصرف‌کننده به همراه دارد. همچنین، به دلیل طبیعی‌تر بودن و استفاده کمتر از مواد شیمیایی، سلامت مصرف‌کننده را بهتر تأمین می‌کند. بنابراین، اگرچه ممکن است در نگاه اول هزینه بیشتری برای خرید برنج ایرانی پرداخت کنید، اما در بلندمدت، به دلیل ارزش غذایی بالاتر و رضایت بیشتر، این هزینه جبران می‌شود. به عبارت دیگر، قیمت بالاتر برنج ایرانی با توجه به ویژگی‌های منحصربفرد آن قابل توجیه است.

۸. تشخیص از طریق شناسایی برنج‌های مخلوط

تشخیص برنج‌های مخلوط یکی از چالش‌های مهم در بازار برنج ایران است. متأسفانه برخی از فروشندگان برای افزایش سود خود، اقدام به مخلوط کردن برنج‌های ایرانی با انواع خارجی می‌کنند و این محصول را با قیمت برنج ایرانی خالص به فروش می‌رسانند. این برنج‌های مخلوط معمولاً دارای ویژگی‌های میانه هستند؛ یعنی از یک سو عطر و بوی نسبتاً خوبی دارند (به دلیل وجود مقداری برنج ایرانی) و از سوی دیگر، پس از پخت به خوبی قد می‌کشند و ظاهر زیبایی پیدا می‌کنند (به دلیل وجود برنج خارجی).

برای تشخیص برنج‌های مخلوط، باید به ناهمگونی دانه‌ها توجه کرد. در یک برنج مخلوط، معمولاً دانه‌های متنوعی از نظر شکل، اندازه و رنگ مشاهده می‌شود. همچنین، عطر این نوع برنج‌ها نسبت به برنج ایرانی خالص ضعیف‌تر است، اما نسبت به برنج خارجی قوی‌تر. روش دیگر برای تشخیص، مشاهده برنج پس از پخت است. برنج‌های مخلوط معمولاً پس از پخت، ظاهری ناهمگون دارند؛ برخی دانه‌ها بیشتر قد کشیده‌اند (دانه‌های خارجی) و برخی کوتاه‌تر هستند (دانه‌های ایرانی). همچنین، از نظر بافت نیز تفاوت‌هایی در دانه‌های پخته شده مشاهده می‌شود. خرید برنج از مراکز معتبر و مطمئن و توجه به نشان‌های استاندارد و کد رهگیری می‌تواند تا حد زیادی از مخلوط بودن برنج جلوگیری کند.